500 jaar beiaard in Breda
Al vijf eeuwen klinkt er muziek vanuit de Grote Toren over Breda. Sinds de eerste vermelding van een Bredase beiaardier in 1526 groeide de beiaard uit tot een vertrouwd onderdeel van de stad. Ontdek het verhaal van de klokken, de stadsbeiaardiers en een eeuwenoude traditie die nog altijd springlevend is.
Het begin van de beiaardcultuur
De Grote Toren werd tussen 1468 en 1509 gebouwd in Brabants-gotische stijl. Al kort daarna kreeg de toren een muzikale functie. In 1513 werd een klokkenvoorslag aan het uurwerk gekoppeld, waardoor op vaste momenten melodieën over de stad klonken.
In 1526 wordt Thomas ‘den Beyaert’ genoemd als de eerste bekende Bredase klokkenist. Daarmee begon een traditie die inmiddels vijf eeuwen voortduurt.
Brand en wederopbouw
Op 11 mei 1694 sloeg de bliksem in de houten torenspits. De daaropvolgende brand verwoestte de spits, de beiaard, de luidklokken en het uurwerk. Breda bleef echter niet lang zonder torenmuziek.
De toren werd herbouwd en kreeg nieuwe klokken en een nieuw speelwerk. In 1723 werd een nieuwe beiaard met veertig klokken geplaatst, waarmee de muziek boven de stad opnieuw tot leven kwam.
Van herstel naar vandaag
Door de eeuwen heen werd de beiaard meerdere keren vernieuwd, hersteld en uitgebreid. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel klokken gevorderd; slechts zeventien klokken bleven behouden. In 1955 werd het instrument opnieuw aangevuld.
Tegenwoordig telt de beiaard 55 bronzen klokken en zet de stadsbeiaardier een traditie voort die al sinds 1526 onlosmakelijk verbonden is met Breda.
Vijf eeuwen in vogelvlucht
1503 – De eerste klokken komen in de toren
1513 – Een klokkenvoorslag wordt gekoppeld aan het uurwerk
1526 – Eerste vermelding van stadsbeiaardier Thomas ‘den Beyaert’
1694 – De toren en beiaard worden getroffen door een grote brand
1723 – Een nieuwe beiaard met veertig klokken wordt geplaatst
1943 – De meeste klokken worden tijdens de oorlog gevorderd
1955 – De beiaard wordt opnieuw aangevuld
Vandaag – Vijf eeuwen beiaardcultuur klinken voort boven Breda
jaar oud
meter hoog
klokken
stadsbeiaardiers bespeelden het klokkenspel
Van de eerste klokken tot de beiaard van nu
De eerste speelklokken kwamen aan het begin van de zestiende eeuw in de Grote Toren. In 1511 werd een voorslag van zes klokken geplaatst, die later werd uitgebreid tot achttien klokken. In 1526 wordt Thomas ‘den Beyaert’ genoemd als de eerste bekende Bredase klokkenist.
In de zeventiende eeuw kreeg Breda een nieuwe beiaard van klokkengieter Melchior de Haze. Deze werd geroemd om zijn klank, maar ging verloren bij de grote torenbrand van 1694.
In 1723 werd een nieuwe beiaard met veertig klokken geplaatst. Door de eeuwen heen werd het instrument meerdere keren vernieuwd en uitgebreid. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel klokken gevorderd; slechts zeventien bleven behouden.
In 1955 werd de beiaard opnieuw opgebouwd. Tegenwoordig telt het instrument 55 klokken en zet stadsbeiaardier Paul Maassen een traditie voort die al vijf eeuwen bestaat.
Een traditie die nog altijd klinkt
De Bredase beiaardcultuur is geen afgesloten hoofdstuk. Iedere vrijdag en zaterdag van 12.00 tot 13.00 uur wordt de beiaard live bespeeld. Daarnaast klinkt ieder kwartier een melodie via het automatische speelwerk.
Zo blijft een traditie van vijf eeuwen dagelijks hoorbaar in de stad.
Luister nu zelf naar het carillon via Spotify:
Klik hier
Neem voor vragen contact op via: info@torenbreda.nl